Туркийн Анталья хотод болж буй НҮБ-ын Уур амьсгалын өөрчлөлтийн бага хурлын (COP31) үеэр НҮБ-ын Ерөнхий нарийн бичгийн дарга Антониу Гутерриш хүлэмжийн хийн ялгарлыг нэн даруй, эрс бууруулахыг уриаллаа. Гэвч газрын тос, нүүрс, байгалийн хийнээс үе шаттай татгалзах асуудлаар оролцогч орнууд нэгдсэн байр сууринд хүрэхгүй байна. Хөгжиж буй орнуудад олгох санхүүжилт ч хэлэлцээний гол маргаан хэвээр байна.
Уур амьсгалын өөрчлөлтийн тухай НҮБ-ын Суурь конвенцид оролцогч талуудын 31 дүгээр бага хурал (COP31) арваннэгдүгээр сарын 9-нд Анталья хотод эхэлсэн. Энэ удаа хурлыг Турк улс зохион байгуулж, албан ёсны хэлэлцээрийг Австрали удирдаж байна. Бага хурлаар дэлхийн дулаарлыг сааруулах, хүлэмжийн хийн ялгарлыг бууруулах асуудлыг хэлэлцэж байна. Мөн уур амьсгалын өөрчлөлтөд өртөмтгий орнуудад үзүүлэх санхүүгийн дэмжлэгийг нэмэгдүүлэх асуудал хэлэлцэгдэж байна. Арваннэгдүгээр сарын 11–12-нд болсон дээд түвшний уулзалтаар улс орнуудын удирдагчид уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх арга хэмжээг эрчимжүүлэх шаардлагатайг онцоллоо.
Түлш олборлогч орнууд хатуу зорилтыг эсэргүүцэв
Гутерриш ялгарлыг даруй, эрс бууруулахыг уриалсан ч чулуужсан түлшнээс үе шаттай татгалзах асуудлаар санал зөрөлдөөн арилахгүй байна. Саудын Араб, ОХУ зэрэг түлш олборлогч орнууд хатуу зорилт тавихыг эсэргүүцэж байна. Энэтхэг зэрэг хөгжиж буй томоохон эдийн засагтай орнууд эрчим хүчний сонголтоо хязгаарлах аливаа шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэдгээ илэрхийлжээ.
Энэ маргаан шинэ зүйл биш. Өнгөрсөн жил Бразилийн Белен хотод болсон COP30-ын эцсийн баримт бичигт газрын тосны үйлдвэрлэгч орнуудын эсэргүүцлээс болж "чулуужсан түлш" гэсэн үг тодорхой орж чадаагүй юм.
Санхүүжилтийн зорилт биелэх эсэх эргэлзээтэй
2024 онд Бакуд болсон COP29-өөр хөгжингүй орнууд 2035 он гэхэд хөгжиж буй орнуудад жил бүр 300 тэрбум ам.долларын санхүүжилт олгох зорилт тавьсан. Төрийн болон хувийн хэвшлийн нийт санхүүжилтийг жилд 1.3 их наяд ам.долларт хүргэхээр мөн тохирсон. Гэвч шаардлагатай хөрөнгө бүрэн бүрдэх эсэх нь эргэлзээтэй хэвээр байна. Уур амьсгалын өөрчлөлтөд хамгийн их өртөж буй хөгжиж буй болон арлын орнууд санхүүжилтийг нэмэгдүүлж, түүнд хүрэх боломжийг сайжруулахыг шаардлаа.
“35x35”: Цахилгаанжуулалтын шинэ зорилт
COP31-ийг даргалагч Турк улс Австралийн дэмжлэгтэйгээр “35x35” санаачилгыг бага хурлын гол сэдвүүдийн нэг болгон дэвшүүлж байна. Санаачилгын зорилго нь дэлхийн эцсийн эрчим хүчний хэрэглээнд цахилгаан эрчим хүчний эзлэх хувийг одоогийн 20 орчим хувиас 2035 он гэхэд 35 хувьд хүргэх юм. Энэ зорилт сайн дурын шинжтэй тул улс орнуудад заавал биелүүлэх үүрэг ногдуулахгүй. Харин аль болох олон орныг нэгтгэсэн эвсэл байгуулахыг зорьж байна.
COP31 бага хурал арваннэгдүгээр сарын 20 хүртэл үргэлжилнэ.
